به روز‌رسانی طرح آمایش صنعت

طی جلسه اتاق فکر معدن مطرح شد؛
به روز‌رسانی طرح آمایش صنعت

طی هفته جاری، جلسه سی‌و‌ششم اتاق فکر معدن و صنایع معدنی به مروری بر وضعیت آمایش سرزمین در ایران و چالش‌های فقدان رویکرد مشخص در آمایش صنعت در محل شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر برگزار شد.

در ابتدای جلسه، فرشید سلطانزاده از اعضای اتاق فکر معدن و صنایع معدنی، به تشریح محورهای وضعیت آمایش سرزمین در ایران پرداخت و در این زمینه مفهوم آمایش سرزمین را به معنای برقراری تعادل بین عناصر سه‌گانه انسان، فضا و فعالیت عنوان و اضافه کرد که آمایش سرزمین، در حقیقت ترکیبی از سه علم جغرافیا، اقتصاد و جامعه‌شناسی است. به گفته ایشان آمایش سرزمین دارای سه سطح تهیه طرح کلان ملی، آمایش در سطح منطقه‌ای و تهیه برنامه‌های توسعه و آینده‌نگر است که برای تدوین صحیح آن، باید تمامی سه سطح مذکور، به توالی ذکر شده انجام شود.

وی به طور مختصر به تاریخچه آمایش سرزمین و تفکر برنامه‌ریزی در ایران، از اواسط دهه ۴۰ تا عصر حاضر پرداخت و تاکید کرد که به دلیل نبودن رویکرد واحد در آمایش سرزمین و طرح کلان ملی، تدوین طرح‌های مرتبط، نتایج ملموس و پایداری را طی چند دهه اخیر به دنبال نداشته است و سلایق متفاوت دولت‌ها در مباحثی همچون استراتژی توسعه صنعتی کشور، باعث شده بخش‌های مختلفی همچون صنعت در کشور، از نبود رویکردی مشخص و بلندمدت، در مضیقه باشند.

در ادامه جلسه، سید حسین هاشمی رئیس جلسه اتاق فکر معدن و صنایع معدنی، به وضعیت آمایش صنعت پس از انقلاب و جایگاه مهم آن در مجلس ششم و پیش از آن اشاره و تاکید کرد در شرایط فعلی که مدیران دولتی دارای روحیه پذیرش بالایی هستند، باید آمایش صنعت را به طور جدی آغاز کرد.

محمد مسعود سمیعی‌نژاد مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری پارسیان به معضلات عدم اجرای طرح آمایش صنعت در کشور اشاره و عنوان کرد که باید به صنایع پایین دستی همچون صنایع بالا دستی، به عنوان یک بخش مهم در توسعه، توجه لازم صورت گیرد.

خداداد غریب‌پور رئیس هیئت عامل ایمیدرو به تاریخچه کوتاه برنامه توسعه ذیل آمایش صنعت در ایران اشاره و یادآور شد که سومین برنامه توسعه، از درخشان‌ترین برنامه‌ها در طول تاریخ ایران بوده است؛ چرا که به زعم ایشان بیکاری در آن چشم‌انداز، به کمتر از ۱۰ درصد رسیده بود.

وی از اکتشاف به عنوان اساس آمایش در حوزه معدن نام برد و سپس به عملکرد ایمیدرو در مسیر آمایش صنعت اشاره و خاطرنشان کرد که آمایش صنعت در ۱۲ استان محروم کشور ذیل حوزه معدن و صنایع معدنی، به طور جدی در حال پیگیری است.

رئیس هیئت عامل ایمیدرو از به روز کردن طرح جامع فلزاتی همچون آلومینیوم، مس، سرب و روی و طلا توسط ایمیدرو اشاره و این نهاد را به عنوان متولی بخش اکتشافات بالادستی معدن معرفی کرد.

محمدباقر عالی رئیس هیئت عامل ایدرو، داشتن اطلاعات مبنایی برای هر برنامه‌ای را ضروری و مهم عنوان و بر این نکته تاکید کرد که در آمایش صنعت، انفصال مراحل اکتشاف، فرآیند تولید و بازار از یکدیگر، نه تنها عاقلانه نیست بلکه مسیر واقعی آمایش صنعت را تغییر خواهد داد.

به اعتقاد ایشان برای در نظر گرفتن کل زنجیره (از تولید تا بازاریابی و فروش محصولات) در طرح آمایش صنعت، باید گروهی شامل متخصصان و کارشناسانی از وزارت‌خانه، اتاق بازرگانی ایران و برخی نهادهای دیگر شکل بگیرد تا در این زمینه خرد جمعی بتواند چشم‌انداز آمایش صنعت را به روشنایی ترسیم کند.

در ادامه فرشید سلطانزاده به مشکل تخصص مشاوران در این بخش اشاره و عنوان کرد که عمده مشاوران حاضر در این بخش، دارای تخصص مهندسی هستند و به نوعی تخصص لازم در زمینه مشاوره اقتصادی و مدیریتی برای تدوین چنین طرح‌هایی را ندارند؛ لذا ایشان پیشنهاد دادند که در روند انتخاب مشاوران در جهت تدوین چنین طرح‌هایی، بازنگری جدی صورت بگیرد.

بهرام شکوری رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق ایران ضمن اشاره به شرایط خاص کشور و مطرح شدن مقوله خودکفایی در مسیر درون‌نگر کردن تولیدات برای جایگزین شدن با واردات ذیل آمایش صنعت، عنوان کرد که در حال حاضر آمایش صنعت برای اطلاع از میزان ظرفیت‌های موجود و رسیدن به استراتژی حاصل از آن، مطرح شده است.

وی از دو مولفه تولید و مصرف به عنوان مهم‌ترین ویژگی‌ها در آمایش صنعت نام برد و تاکید کرد که باید همه این پروسه را به صورت یک زنجیره نگاه کرد به طوری که این زنجیره بتواند کارکرد مناسب خود را با در نظر گرفتن حمل و نقل، آب و بازار به عنوان عضوی از این زنجیره، برای پیشبرد اهداف چشم‌انداز صنعت داشته باشد.

در پایان این جلسه مقرر شد با بررسی وضعیت طرح‌های جامع موجود در حوزه معدن و صنایع معدنی و تکمیل و به‎روزرسانی آن‌ها، اقدامات اساسی برای پیگیری و عملیاتی شدن طرح جامع آمایش صنایع معدنی و فلزی در کشور انجام شود.